Żuromin, Parafia Pw. Św. Antoniego Z Padwy
ul. Kościuszki 4, 09-300 Żuromin
23 657 25 00
zuromin@diecezjaplocka.pl
www.parafiazuromin.pl
Udostępnij:

Miejscowość Żuromin znana jest od końca XV w. W 1767 r. A. Zamoyski lokował miasto, które utraciło prawa miejskie w 1869 r., a odzyskało je w 1925 r.

Kościół pw. Świętej Trójcy w Żurominie zawdzięcza swój początek objawieniom Matki Bożej, które miały miejsce na początku XVIII w. W 1714 r. z fundacji hr. Michała Zdzisława Zamoyskiego, łowczego wielkiego koronnego, wybudowano drewnianą świątynię (zachował się kamień węgielny z datą: 1714), konsekrowaną przez biskupa płockiego Ludwik Bartłomieja Załuskiego herbu Junosza, który także w 1718 r. osadził przy obrazie ojców jezuitów, sprowadzonych z Pułtuska. Zakonnicy przebywali w Żurominie aż do kasaty w 1773 r.

Dzięki ich staraniom ok. 1760 r. została rozpoczęta budowa murowanego kościoła. Na ich miejsce staraniem Andrzeja Zamoyskiego, kanclerza wielkiego koronnego, sprowadzono z Łąk Bratiańskich w 1778 r. reformatów, którzy w latach 1782-1784 dokończyli dzieła budowy kościoła. Biskup sufragan płocki Wojciech Józef Gadomski herbu Rola konsekrował świątynię. Reformaci opiekowali się świątynią do kasaty, która miała miejsce w 1864 r. Od tego czasu przy kościele rezydował stale wikariusz parafii Lubowidz. W 1797 r. reformaci od strony wschodniej kościoła zbudowali klasztor oraz szkołę.

Orientowany kościół zbudowano w stylu barokowym z cegły, po czym go otynkowano. Korpus składa się z trzech naw na planie prostokąta, z zakrystią za ołtarzem głównym oraz po jej bokach pomieszczeniami. Chór zakonny mieścił się za górną kondygnacją ołtarza głównego. Wyposażenia wnętrza dokonali prawdopodobnie ci sami rzemieślnicy, którzy ozdabiali kościół reformatów w Płocku. Do 1817 r. ukończono ołtarz główny, sześć ołtarzy bocznych, ambonę, tabernakulum, konfesjonały i ławki. Ołtarz główny z końca XVIII w., w polu środkowym obraz wizji św. Antoniego Padewskiego (Matka Boża Żuromińska), z końca XVII w., według tradycji ofiarowany Blochowi, mieszkańcowi Żuromina, przez żołnierza, od 1708 r. słynący łaskami; na zasuwie znajduje się obraz Chrystusa Ukrzyżowanego z klęczącą Marią Magdaleną malarza Augusta Strunge z 1883 r. Ołtarze boczne z dużymi obrazami świętych: Matki Boskiej Szkaplerznej i św. Józefa na zasuwie, św. Teresy z Avili, cudu św. Walentego, św. Ignacego Loyoli i św. Franciszka Ksawerego, św. Piotra z Alkantary, św. Rocha. Barokowe ambona i chrzcielnica z końca XVIII w. W 1890 r. Stanisław Krukowski z Piotrkowa Trybunalskiego zbudował zachowane do dziś trzynastogłosowe organy, rozbudowane współcześnie przez Józefa Mollina z Odrów o drugi manuał z zestawem pięciu rejestrów. 

10 kwietnia 1886 r. w Żurominie na świat przyszedł Leon Wetmański, późniejszy biskup pomocniczy diecezji płockiej (1928-1941), zamordowany przez Niemców w obozie w Działdowie 10 października 1941 roku, beatyfikowany wraz z Arcybiskupem Antonim Julianem Nowowiejskim w gronie 108 męczenników II wojny światowej przez św. Jana Pawła II dnia 13 czerwca 1999 roku w Warszawie.

Parafię w Żurominie erygował dopiero biskup płocki Apolinary Wnukowski herbu Jastrzębiec w 1908 r., powierzając opiekę nad nią ks. Ignacemu Staniaszce, proboszczowi Żuromina przez kolejne pół wieku. 

W 1960 r. kościół był gruntownie restaurowany i ozdobiony polichromią, wykonaną przez Edwardę Reginę Przeorską. 12 września 1961 r. biskup płocki Bogdan Marian Sikorski zezwolił na publiczne odmawianie nowenny do Matki Bożej Żuromińskiej. W latach 1997-2000 ponownie podjęto prace restauracyjne w kościele i przylegającym do niego budynku klasztornym. 10 września 2000 r. miała miejsce koronacji obrazu Matki Bożej, której dokonał Prymas Polski kardynał Józef Glemp wraz z biskupem płockim Stanisławem Wojciechem Wielgusem i biskupem pomocniczym Romanem Adamem Marcinkowskim. Tego dnia Biskup Płocki ustanowił w Żurominie diecezjalne sanktuarium Matki Bożej. W 2002 r. została wybudowana kaplica na cmentarzu parafialnym w Żurominie, którą poświęcił 24 marca 2002 r. biskup płocki Stanisław Wojciech Wielgus. W 2015 r. przy cmentarzu wykonano nowy parking dla samochodów, zaś w 2017 r. została przebudowana kaplica szpitalna pw. Miłosierdzia Bożego.